Analizler · 2026-09-15

Varış maliyeti nereye gider?

Aynı mal için teklifteki birim fiyat ile gerçek varış maliyeti çoğu zaman üç parça farklıdır. Bu bölüm o parçaları ayrıştırır ve hangilerinin resmî, hangilerinin sektör verisi olduğunu işaretler.

Teklifin dışındaki üç parça

Teklifteki birim fiyat genellikle varış maliyetinin yalnızca bir parçasını kapsar: mal değeri. Diğer üçü; gümrük vergileri, navlun ve geri kalanı (sigorta, liman masrafları, varış ülkesi gümrük çözümü ve uyum) çoğu zaman ancak mal gerçekten indiğinde görünür hâle gelir.

Bu yüzden karşılaştırırken birim fiyatı değil, dört parçanın tamamı açılmış hâlde varış maliyetini karşılaştırın. Bu parçalardan ikisi son dönemde çok hareket etti.

Dördü içinde gümrük vergileri ve uyum varış ülkesine, navlun güzergâha ve sefer takvimine, geri kalanı ise liman masraflarına ve gümrükleme yöntemine bağlıdır; bunların hiçbiri bir tedarikçinin fiyatlandırma alışkanlığı değildir.

İade değişikliği: resmî takvim açıklandı

Maliye Bakanlığı ve vergi idaresi Ocak 2026'da açıkladı: 1 Nisan 2026'dan itibaren 249 güneş enerjisi ve ilgili ürün için KDV ihracat iadesi kaldırılıyor; aynı günden 31 Aralık 2026'ya kadar batarya iadesi yüzde 9'dan yüzde 6'ya düşüyor ve 1 Ocak 2027'den itibaren kaldırılıyor.

İhracat iadeleri bir tedarikçinin maliyet yapısının parçasıdır. Küçüldüğünde, aynı malın fabrika çıkış fiyatı ve teklifi genellikle yeniden hesaplanır; bu mutlaka "satıcı daha fazla istiyor" anlamına gelmez, fiyatlandırmanın dayanağı değişmiştir.

Hâlihazırda yürüyen uzun vadeli sözleşmelerde, fiyat uyarlama maddesini çıkarıp iade oranının bir değişken olarak yazılıp yazılmadığını kontrol etmeye değer.

Navlun: sektör verilerine göre güzergâh değişikliği tabanı yükseltti

Sektör verilerine göre, Mart 2026'da Dünya Konteyner Endeksi FEU başına yaklaşık 2.172 dolar; aksayan güzergâhlardaki spot oranlar FEU başına 2.200 ile 9.500 dolar arasında.

Sektör verileri ayrıca Asya-Avrupa seferlerinin tamamen Ümit Burnu üzerinden yeniden güzergâhlandırıldığını, Süveyş geçiş ücretlerinin yaklaşık yüzde 22 arttığını ve Şanghay-Rotterdam 40HQ için TEU başına 1.850 dolar prim oluştuğunu gösteriyor; bu, 2025 ortalamasının yüzde 63 üzerinde.

Bu rakamların anlamı belirli bir sevkiyat değil, navlunun artık bir teklifte göz ardı edilebilecek küçük bir kalem olmamasıdır. Uzun vadeli sözleşmeleri müzakere ederken navlunu kimin üstlendiğini ve nasıl ayarlandığını yazın; hangi endeksi izlediğini ve ne sıklıkla gözden geçirildiğini de bir satır ekleyin; bu, sonradan kimin zarar ettiğini tartışmaktan çok daha kolaydır.

İhracatın yönü de değişiyor

Resmî 2025 verileri: Çin'in ihracatı 26,99 trilyon yuan olarak gerçekleşti, yıllık yüzde 6,1 arttı ve ticaret fazlası ilk kez 1 trilyon doları aştı; ABD'ye ihracat yaklaşık yüzde 20 düştü, AB'ye ihracat yüzde 8,4, Güneydoğu Asya'ya ise yüzde 13,4 arttı.

Bunu yukarıdaki maliyetlerle birlikte okuyun: aynı tedarik zincirinin maliyet yapısı, artık sevk edildiği yere göre farklıdır. Teklif vermeden önce malın nihayetinde nereye gittiğini teyit etmek, genel olarak "varış maliyeti ne kadar" diye sormaktan daha güvenilirdir.

Bir teklifte başka hangi kalemlerin kolayca gözden kaçtığını görmek için ücretsiz doğrulama kontrol listesiyle başlayın; örnek rapor maliyet varsayımlarını nasıl kalem kalem yazdığımızı gösterir.